{"id":920,"date":"2025-02-17T17:22:23","date_gmt":"2025-02-17T16:22:23","guid":{"rendered":"https:\/\/futurefragments.online\/?post_type=article&p=920"},"modified":"2025-02-17T17:22:23","modified_gmt":"2025-02-17T16:22:23","slug":"promptowanie-ciekawosci-czy-sztuczna-inteligencja-jest-dzis-partnerem-czy-narzedziem-dla-artystow","status":"publish","type":"article","link":"https:\/\/futurefragments.online\/index.php\/article\/promptowanie-ciekawosci-czy-sztuczna-inteligencja-jest-dzis-partnerem-czy-narzedziem-dla-artystow\/","title":{"rendered":"\u201cPromptowanie ciekawo\u015bci\". Czy sztuczna inteligencja jest dzi\u015b partnerem, czy narz\u0119dziem dla artyst\u00f3w?"},"content":{"rendered":"\n

Rozmawiaj\u0105 Janek Simon oraz Katarzyna Nestorowicz i Marcin Nowicki. Pytaj\u0105 Alek Hudzik i Arek Kowalik z Mint Magazine. Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 w pierwszym papierowym wydaniu Mint Magazine (15 stycznia 2025).<\/em><\/p>\n\n\n\n

MINT:<\/strong> Re\u017cyser Harmony Korine mianowa\u0142 AI na drugiego re\u017cysera swojego najnowszego filmu Baby Invasion.<\/p>\n\n\n\n

JANEK SIMON<\/strong>: Ten gest to jaki\u015b marketingowy populizm. <\/p>\n\n\n\n

M:<\/strong> A wy, Noviki, podczas wystawy Sen Maszyny w Krakowie nazwali\u015bcie sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 partnerem tw\u00f3rczym.
<\/p>\n\n\n\n

MARCIN NOWICKI \/ STUDIO NOVIKI:<\/strong> Dla nas nie jest to wy\u0142\u0105cznie narz\u0119dzie, jak d\u0142uto albo Photoshop. Temu systemowi mo\u017cna nada\u0107 wi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107. Wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105, mo\u017cna spodziewa\u0107 si\u0119 czego\u015b, czego nie zak\u0142ada\u0142o si\u0119 przed projektem. Mo\u017ce ona pokaza\u0107 jak\u0105\u015b szersz\u0105 perspektyw\u0119. U\u017cywali\u015bmy Chata GPT przy pisaniu scenariusza do filmu i korzystamy te\u017c z system\u00f3w wizualnych jak Midjourney albo Stable Diffusion \u2013 te programy bior\u0105 udzia\u0142 w naszym procesie tw\u00f3rczym. Nie chodzi\u0142o nam o to, \u017ceby uzyska\u0142y dok\u0142adnie ten efekt wizualny, na kt\u00f3rym nam zale\u017ca\u0142o, wr\u0119cz przeciwnie. Chcieli\u015bmy wej\u015b\u0107 w niezbadany rejon, gdzie tytu\u0142owa Maszyna oferuje nam niedoskona\u0142o\u015bci, b\u0142\u0119dy, tak zwane halucynacje, by\u015bmy mogli za nimi pod\u0105\u017ca\u0107. To jest dla nas partnerstwo. <\/p>\n\n\n\n

JS:<\/strong> Nie zauwa\u017cam tak du\u017cej r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy AI a wcze\u015bniejszymi etapami rozwoju technologicznego. Dla mnie to wci\u0105\u017c s\u0105 tylko narz\u0119dzia i nie widz\u0119 przes\u0142anek, by je antropomorfizowa\u0107. Wszystkie modele, na kt\u00f3rych bazujemy, pracuj\u0105c ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105, to biblioteki, kt\u00f3re zosta\u0142y poddane operacjom algorytmicznym. Czyli je\u017celi chcemy uznawa\u0107 za wsp\u00f3\u0142autora Chata GPT czy Stable Diffusion, dok\u0142adnie na tej samej zasadzie mogliby\u015bmy na przyk\u0142ad wymaga\u0107 tego, \u017ceby uznawa\u0107 Bibliotek\u0119 Jagiello\u0144sk\u0105 za wsp\u00f3\u0142autork\u0119 tekstu naukowego. Przypisywanie takim modelom cech ludzkiego umys\u0142u, inteligencji czy \u015bwiadomo\u015bci nie r\u00f3\u017cni si\u0119 dla mnie niczym od przypisywania ich komputerowi, kt\u00f3ry prosi\u0142 nas o to, \u017ceby\u015bmy w\u0142o\u017cyli nast\u0119pn\u0105 dyskietk\u0119 do stacji dysk\u00f3w. Oczywi\u015bcie to si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce zmieni\u0107. <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
\u201eSen Maszyny\u201d, Noviki, BMW Art Club 2024<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

MN:<\/strong> Mo\u017ce to partnerstwo rodzi si\u0119 w momencie komunikacji \u2013 takiej, kt\u00f3ra nie jest odr\u00f3\u017cniana od komunikacji z cz\u0142owiekiem. Dzi\u015b z AI rozmawia si\u0119 tak jak z drugim artyst\u0105. <\/p>\n\n\n\n

JS: <\/strong>Co to znaczy?<\/p>\n\n\n\n

MN:<\/strong> Pracuj\u0105c nad wystaw\u0105 w Krakowie, rozmawiali\u015bmy z Chatem GTP przy scenariuszu do filmu. Spytali\u015bmy go, do czego por\u00f3wna\u0142by s\u0142ynny ruch 37 w pojedynku AlphaGo z Lee Sedolem. Odpowiedzia\u0142, \u017ce to tak, jakby w ogrodzie pojawi\u0142 si\u0119 zupe\u0142nie nowy gatunek. Dla mnie w\u0142a\u015bnie takie gry skojarze\u0144 to narodziny nowej poetyki. Droga od matematycznego ruchu i gry logicznej do ro\u015blinnej metafory. <\/p>\n\n\n\n

KATARZYNA NESTOROWICZ:<\/strong> Praca z czatem wp\u0142ywa na podej\u015bcie do wsp\u00f3\u0142pracy z lud\u017ami. My na co dzie\u0144 dzia\u0142amy jako studio graficzne. Od klient\u00f3w ze zleceniem dostajemy draft, na kt\u00f3ry odpowiadamy, w rozmowie z AI nazywa si\u0119 to promptem. Nas te\u017c mo\u017cna by uzna\u0107 za narz\u0119dzie w r\u0119kach klienta, a jednak cz\u0119sto, nawet podczas wystaw, na kt\u00f3rych nie pokazujemy prac, tylko tworzymy na przyk\u0142ad ich identyfikacje, arty\u015bci nazywaj\u0105 nas wsp\u00f3\u0142pracownikami. Wed\u0142ug mnie to istota tej dyskusji. Gdy podczas wystawy w Krakowie rozmawiali\u015bmy z aktorami, to przecie\u017c te\u017c w pewien spos\u00f3b promptowali\u015bmy nasze polecenie, a oni je wykonywali, czasem improwizowali, zaskakiwali nas. Sztuczna inteligencja w\u0142a\u015bnie to potrafi \u2013 zaskakiwa\u0107. Nasza rola ma wiele wsp\u00f3lnego z rol\u0105 t\u0142umacza. \u0141\u0105czymy r\u00f3\u017cne \u015bwiaty. Szukamy sposobu, \u017ceby wyj\u015b\u0107 ze schemat\u00f3w i wyzwoli\u0107 si\u0119 od w\u0142asnych opinii. Dlatego tak wa\u017cna jest dla nas wsp\u00f3\u0142praca, te\u017c z AI. Teraz cz\u0119sto dzia\u0142amy w zespo\u0142ach projektowych, z architektami albo socjologami. Ten proces polega na tym, \u017ce zwracamy uwag\u0119 na co\u015b, co nam samym nie przysz\u0142o do g\u0142owy. AI jest dla nas cz\u0119\u015bci\u0105 tego procesu.<\/p>\n\n\n\n

M:<\/strong> Janek, korzysta\u0142e\u015b z technologii generatywnych, jeszcze zanim zacz\u0119li\u015bmy powszechnie rozmawia\u0107 o wp\u0142ywie sztucznej inteligencji na codzienno\u015b\u0107. Jak si\u0119 to przejawia w twojej praktyce?<\/p>\n\n\n\n

JS:<\/strong> W projekcie Meta Folklore wrzuci\u0142em do trenowanego przez siebie modelu szeroko rozumiane nieakademickie przedstawienia rze\u017abiarskie ludzkiego cia\u0142a. To by\u0142y obrazy z ca\u0142ego \u015bwiata. Program pr\u00f3bowa\u0142 wyci\u0105gn\u0105\u0107 z tego wsp\u00f3lne cechy dla tego zbioru obraz\u00f3w. Na tej podstawie stworzy\u0142em fizyczne modele 3D i rze\u017aby. To, co generowa\u0142 model, by\u0142o dla mnie etapem po\u015brednim, inspiracj\u0105 do tworzenia uniwersalnego folkloru, kt\u00f3ry nie odsy\u0142a do \u017cadnego konkretnego miejsca.<\/p>\n\n\n\n

M:<\/strong> Ciekawe, bo przed nasz\u0105 rozmow\u0105 zapytali\u015bmy Chat GPT o to, jakie zagro\u017cenia dla sztuki niesie za sob\u0105 sztuczna inteligencja. W\u015br\u00f3d odpowiedzi pojawi\u0142y si\u0119 w\u0142a\u015bnie homogenizacja i globalizacja sztuki.<\/p>\n\n\n\n

MN: <\/strong>Systemy sztucznej inteligencji obdzieraj\u0105 rzeczy ze swoich kontekst\u00f3w. Wszystko optymalizuj\u0105 i dla sztuki to jest niebezpieczne zjawisko. Dlatego te\u017c generowane obrazy i filmy po pocz\u0105tkowym zachwycie wygl\u0105daj\u0105 po prostu nudno. Nasza praca ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 polega raczej na wkraczaniu w rejony, tak\u017ce estetyczne, kt\u00f3rych sami nie potrafiliby\u015bmy odkry\u0107.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Praca z serii \u201eMeta Folklore\u201d Janka Simona. Zdj\u0119cia dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Raster<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

M:<\/strong> Janek, a jakie ty widzisz wyzwania w korzystaniu ze sztucznej inteligencji? <\/p>\n\n\n\n

JS:<\/strong> Jest kilka kwestii etycznych, kt\u00f3re przychodz\u0105 mi na my\u015bl. Pierwsza z nich to problem zgody na wykorzystanie obraz\u00f3w do trenowania modeli. To nowa kategoria u\u017cycia, kt\u00f3ra nie jest zdefiniowana ani przez prawo, ani przez jak\u0105\u015b etyczn\u0105 praktyk\u0119. Powsta\u0142a szara strefa. Na pewno wymaga ona regulacji, ale istnieje ryzyko, \u017ce jest ju\u017c troch\u0119 za p\u00f3\u017ano na to. Drug\u0105 kwesti\u0105 s\u0105 uprzedzenia. Je\u017celi w zbiorze danych treningowych \u201elekarz\u201d to b\u0119dzie zawsze bia\u0142y m\u0119\u017cczyzna, to wyuczony na nich model AI b\u0119dzie generowa\u0142 tylko takie obrazy lekarzy. To jest dosy\u0107 dobrze zbadane i s\u0105 znane liczne przyk\u0142ady dyskryminacji wpisanej w modele AI, z kt\u00f3rych korzysta si\u0119 na przyk\u0142ad przy rekrutacji czy ocenianiu zdolno\u015bci kredytowej. Co wa\u017cne, niekt\u00f3re aspekty tej dyskryminacji zosta\u0142y odziedziczone po narz\u0119dziach badawczych stworzonych, jeszcze zanim pojawi\u0142o si\u0119 AI. Przyk\u0142adem jest WordNet \u2013 system klasyfikacji s\u0142\u00f3w opracowany w latach 50. XX wieku do bada\u0144 w psychologii poznawczej. Uprzedzenia wpisane w t\u0119 baz\u0119 przenikn\u0119\u0142y do \u015bwiata AI, bo w oparciu o ni\u0105 powsta\u0142 zbi\u00f3r treningowy ImageNet \u2013 kolekcja ponad miliona obraz\u00f3w z przypisanymi do nich kategoriami, obraz\u00f3w powszechnie stosowanych w badaniach nad sztuczn\u0105 inteligencj\u0105. <\/p>\n\n\n\n

M:<\/strong> Ty tworzy\u0142e\u015b swoje w\u0142asne modele. Sam karmi\u0142e\u015b algorytm. Dlaczego?<\/p>\n\n\n\n

JS:<\/strong> Lubi\u0119 robi\u0107 rzeczy samemu i mie\u0107 nad nimi pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119, to ma dla mnie te\u017c etyczny wymiar. Znalezienie i obrobienie w Photoshopie 12 tysi\u0119cy obrazk\u00f3w potrzebnych do treningu modelu GAN, kt\u00f3ry jest podstaw\u0105 projektu Meta Folklore, zaj\u0119\u0142o mi jakie\u015b trzy miesi\u0105ce. Tu le\u017cy granica tego, co mo\u017cna zrobi\u0107 samemu, bez udzia\u0142u kapita\u0142u czy instytucji akademickich. 12 tysi\u0119cy jeszcze jeste\u015b w stanie zrobi\u0107 samemu, ale 100 tysi\u0119cy ju\u017c nie. Ten ogrom czasu trzeba po\u015bwi\u0119ci\u0107, je\u015bli nie chce si\u0119 i\u015b\u0107 na kompromis z korporacjami, kt\u00f3re decyduj\u0105 o kszta\u0142cie tych oprogramowa\u0144. <\/p>\n\n\n\n

Dla mnie g\u0142\u00f3wn\u0105 motywacj\u0105 do pracy (i \u017cycia) jest ciekawo\u015b\u0107. Identyfikuj\u0119 si\u0119 bardziej z figur\u0105 paranaukowca ni\u017c romantycznego artysty, kt\u00f3ry co\u015b tam prze\u017cywa w natchnieniu. Robi\u0119 badania, tyle \u017ce bez dyscypliny.<\/p>\n\n\n\n

M:<\/strong> Dlaczego tak trudno jest rozmawia\u0107 o roli AI w sztuce? <\/p>\n\n\n\n

KN: <\/strong>Brakuje j\u0119zyka, kt\u00f3rym mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o tej zmianie. To nie dotyczy tylko \u015bwiata kultury i sztuki. Po prostu wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie ca\u0142y czas redefiniuje si\u0119 pewne poj\u0119cia. To nie zagro\u017cenie, a raczej wyzwanie, kt\u00f3re sprawia, \u017ce szybko musimy jako\u015b przystosowa\u0107 s\u0142ownictwo do opisywania tego, co si\u0119 dzieje w obszarze relacji ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

MN:<\/strong> Nie chodzi tu tylko o antropomorfizacj\u0119 tej technologii. Nie zale\u017cy nam na tym, by nadawa\u0107 jej ludzki charakter, tylko zrozumie\u0107, \u017ce to po prostu co\u015b innego, czego nie potrafimy jeszcze okre\u015bli\u0107.<\/p>\n\n\n\n

M:<\/strong> Mo\u017ce dlatego dyskusja o AI w sztuce jest ma\u0142o popularna w Polsce. <\/p>\n\n\n\n

JS:<\/strong> To raczej kwestia tego, \u017ce polski \u015bwiat sztuki nie interesuje si\u0119 technologi\u0105. Rynek sztuki faworyzuje konkretne formaty, instytucje s\u0105 bardziej skupione na opowie\u015bciach to\u017csamo\u015bciowych, specyficznie rozumianej polityczno\u015bci czy zmianach klimatycznych. <\/p>\n\n\n\n

M:<\/strong> Na \u015bwiecie arty\u015bci zwi\u0105zani z generatywn\u0105 sztuk\u0105 s\u0105 jednak bardziej obecni. <\/p>\n\n\n\n

MN:<\/strong> To prawda. Anga\u017cuj\u0105 si\u0119 nie tylko w tworzenie tej sztuki, ale i pochylaj\u0105 si\u0119 nad testowaniem granic ludzko-nieludzkich. Nad moralno\u015bci\u0105 tych system\u00f3w zastanawia si\u0119 Holly Herndon, ameryka\u0144ska artystka mieszkaj\u0105ca w Berlinie. Tworzy modele g\u0142osowe na pr\u00f3bkach w\u0142asnego g\u0142osu, kt\u00f3re udost\u0119pnia innym tw\u00f3rcom do artystycznego wykorzystania.<\/p>\n\n\n\n

KN:<\/strong> Postanowi\u0142a stworzy\u0107 platform\u0119, dzi\u0119ki kt\u00f3rej jej g\u0142os staje si\u0119 narz\u0119dziem. Czyli mo\u017cna to traktowa\u0107 jako praktyk\u0119 artystyczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Podobne procesy zachodz\u0105, odk\u0105d zacz\u0119to korzysta\u0107 z pierwszych prymitywnych komputer\u00f3w. Ograniczenia tych narz\u0119dzi, z kt\u00f3rych korzystamy \u2013 ziarna filmu, piksele, szumy \u2013 wp\u0142ywaj\u0105 na estetyk\u0119. Dla mnie sztuka generatywna si\u0119ga jednak daleko poza estetyk\u0119. Pyta o to, czym jest tw\u00f3rczo\u015b\u0107 cz\u0142owieka i czym jest cz\u0142owiecze\u0144stwo. To z kolei wp\u0142ywa cho\u0107by na nasz stosunek do r\u0119cznej pracy, do unikatowo\u015bci niedoskona\u0142ych narz\u0119dzi. Wolimy mie\u0107 niedoskona\u0142\u0105 szklank\u0119 zrobion\u0105 r\u0119cznie ni\u017c idealn\u0105 wykonan\u0105 przez maszyn\u0119 w fabryce.  <\/p>\n\n\n\n

JS:<\/strong> Nadprodukcja masowo generowanej tre\u015bci spowoduje powr\u00f3t do technik, kt\u00f3re wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 cz\u0142owiecze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n

KN:<\/strong> Ja na to patrz\u0119 realistycznie. Sama nie zahamuj\u0119 tego procesu, nawet jakbym si\u0119 zjednoczy\u0142a z wi\u0119ksz\u0105 grup\u0105 os\u00f3b. Wi\u0119c nawet nie my\u015bl\u0119 o zatrzymywaniu tego.  <\/p>\n\n\n\n

JS:<\/strong> Mo\u017cna za to stara\u0107 si\u0119, by ta technologia by\u0142a wprowadzona w sprawiedliwy spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

MN:<\/strong> Marks opisywa\u0142 ostatnie stadium kapitalizmu jako niezale\u017cny od cz\u0142owieka po\u0142\u0105czony system maszyn, kt\u00f3re wykonuj\u0105 ca\u0142\u0105 prac\u0119. Tak mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 pracy wykonywanej przez sieci neuronowe.<\/p>\n\n\n\n

JS:<\/strong> I to si\u0119 nazywa Fully Automated Luxury Communism!<\/p>\n\n\n\n

M:<\/strong> Amen.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"parent":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"class_list":["post-920","article","type-article","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/futurefragments.online\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/article\/920","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/futurefragments.online\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/article"}],"about":[{"href":"https:\/\/futurefragments.online\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/article"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/futurefragments.online\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=920"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}