W dzisiejszym cyfrowym świecie obserwujemy zjawisko neobotaniki – ruchu, który łączy sztukę botaniczną z zaawansowaną technologią i krytyczną refleksją nad przyszłością życia na Ziemi.

W tym kontekście przedstawiamy twórczość Luci Bogoniego, jednego z artystów uczestniczących w projekcie Neo Botanica, który tworzy cyjanotypie cyfrowych kwiatów. Praktyka Bogoniego wyróżnia się hybrydową metodologią: łączy on świetlistą chemię historycznego procesu cyjanotypii z niematerialną precyzją obrazów generowanych algorytmicznie. Rzucając formy cyfrowych kwiatów na światłoczułe emulsje, tworzy odbitki będące jednocześnie fotograficznym śladem i komputerową symulacją.

To podejście nawiązuje do intelektualnego dziedzictwa pionierów sztucznej inteligencji, którzy starali się modelować organiczne procesy myślowe poprzez obliczenia symboliczne. Bogoni bada, w jaki sposób kod może naśladować – a nawet na nowo kreować – wzory wzrostu roślin. Jego praca umieszcza morfologię roślin w ramach agrocybernetyki, dziedziny analizującej sprzężenia zwrotne między systemami ekologicznymi a inteligencją maszynową.

Poprzez te cyfrowo zapośredniczone cyjanotypie Bogoni zaprasza nas do ponownego przemyślenia granicy między naturą a technologią. Niebieskie odbitki ucieleśniają zarówno archiwalną trwałość dziewiętnastowiecznej nauki fotograficznej, jak i dynamiczną, opartą na danych estetykę sztuki cyfrowej XXI wieku. W szerszym dyskursie neobotaniki jego praktyka pokazuje, jak innowacja technologiczna może stać się narzędziem ekologicznej refleksji, dowodząc, że ewolucja flory – a także przyszłość naszej planety – może zależeć właśnie od takich interdyscyplinarnych syntez.

Tekst kuratorski autorstwa Mony Schubert:

Czerpiąc inspirację z pionierskiego fotograficznego zielnika Anny Atkins Photographs of British Algae. Cyanotype Impressions (1843–1853), Luca Bogoni wprowadza wirtualną florę w dialog z procesem cyjanotypii – jedną z najwcześniejszych technik fotograficznego druku.

Wykorzystując generatory obrazów oparte na sztucznej inteligencji, wytrenowane na rzeczywistych przedstawieniach botanicznych, Bogoni tworzy formy roślinne, które – choć zakorzenione w wizualnej pamięci prawdziwych gatunków – istnieją w nowych układach, niemożliwych do zaistnienia w naturze. Obrazy te są następnie przenoszone na przezroczystą folię i naświetlane w naturalnym świetle słonecznym na ręcznie powlekanym, światłoczułym papierze. W początkach fotografii botanicy mieli nadzieję, że medium to posłuży do katalogowania, zachowywania i odkrywania ukrytych struktur świata przyrody.

Prace Bogoniego ucieleśniają napięcie między tym, co sztuczne a materialne, obiektywne a wyobrażone. Ich powierzchnie noszą ślady dwóch światów: cyfrowych odcisków technologii AI oraz fizycznych niedoskonałości ręcznie wykonanego procesu analogowego. To spotkanie rozgrywa się również w czasie: niemal natychmiastowość generowania maszynowego kontrastuje z powolną chemią cyjanotypii, w której obraz ujawnia się dopiero poprzez cierpliwość i działanie słońca.

W tej oscylacji między przyspieszeniem a trwaniem, faktem a fikcją, obrazy Bogoniego przywołują Blaue Blume (Błękitny Kwiat) – romantyczny symbol tęsknoty, później przywołany przez Waltera Benjamina jako zarazem pożądany i obcy. Te hybrydowe rośliny stają się współczesnymi błękitnymi kwiatami: jednocześnie znajomymi i niemożliwymi, na nowo wyobrażają naturę jako kruchą grę między pamięcią a wynalazczością.