Autorstwo w stanie negocjacji

29 maja w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej odbędzie się drugie spotkanie autorskie z cyklu poświęconego analizie spekulacji na temat przyszłości poprzez medium obrazu. Katarzyna Nestorowicz i Marcin Nowicki – transdyscyplinarny duet artystyczno-badawczy NOVIKI – porozmawiają o podmiotowości artystycznej w epoce algorytmicznej.

Kiedy autorstwo staje się przedmiotem negocjacji – między człowiekiem a maszyną, zawieszone pomiędzy jednostkowym autorstwem, a współpracą – jak technologia wpływa na podmiotowość twórczą? W kulturze coraz głębiej zalgorytmizowanej, gdzie feed zastąpił chronologię, a percepcja jest nieustannie kształtowana przez nieprzejrzyste systemy kategoryzacji, sztuka wizualna może stać się narzędziem krytycznego rozpoznania. Spotkanie stanie się okazją do rewizji leksykonu Viléma Flussera i do namysłu nad tym, jak sztuka wizualna może stać się narzędziem krytycznej refleksji nad tą poznawczą impotencją – oraz nad tym, co z niej wynika dla przyszłości. Rozmowa będzie również okazją do bliższego poznania Future Fragments – inicjatywy zrzeszającej głosy, myśli i koncepcje osób, które badają obszar przecięcia się inteligencji i technologii ze sztuką wizualną.

Dyskusję poprowadzi Lena Peplińska. 

Stany Skupienia. Pawilon Poznań

Halucynacje algorytmów AI — Stany skupienia: NOVIKI (Marcin Nowicki, Katarzyna Nestorowicz), 22.04, godz. 19:00.

W kwietniu w ramach cyklu Stany skupienia będziemy gościć Marcina Nowickiego i Katarzynę Nestorowicz ze studia NOVIKI. Tematem wydarzenia będą halucynacje sztucznej inteligencji. Po pokazie filmów — a właściwie esejów filmowych — „Sen maszyny” i „Obraz poza okiem” odbędzie się rozmowa z zaproszonymi osobami. Jako dodatkowy punkt zaczepienia w dyskusji będzie służyć książka I’ll Be Your Mirror (ed. Marcin Nowicki, Natalia Juchniewicz, wyd. Future Fragments 2025)

STANY SKUPIENIA — cykl wydarzeń postfilmowych kuratorowany przez Andrzeja Marca. Każde ze spotkań składa się z krótkiej prelekcji, pokazu filmowego i rozmowy z zaproszonymi osobami artystycznymi. W tym roku każde wydarzenie ma również określony temat przewodni, tematyzowany w filmie i poruszany w dyskusji. Dodatkowym punktem zaczepienia do rozmowy jest za każdym razem książka, wybrana lub opublikowana przez gościa i/lub gościnię cyklu.

Stany skupienia koncentrują się na pracy zszywania, scalania oraz ocalania rzeczywistości poprzecinanej i targanej przez rozmaite, współistniejące kryzysy. Odpowiedzią na doświadczenie rozpadającego się, pofragmentowanego świata nie są już wielkie, eskapistyczne, utopijne projekty, lecz raczej codzienne, lokalne, być może nawet prowizoryczne praktyki drobnych napraw oraz próby regeneracji.

FF na Taipei Networks: premiera publikacji

28 stycznia w Mist Bookstore (薄霧書店) odbyła się światowa premiera książki Future Fragments — publikacji będącej rezultatem rocznego programu badawczego Future Fragments. Program funkcjonuje jako think tank poświęcony relacjom między technologią a sztuką, sztucznej inteligencji oraz współczesnym praktykom artystycznym. Realizowany jest w formie wykładów, spotkań oraz seminarium akademickiego, tworząc przestrzeń do interdyscyplinarnej refleksji i eksperymentu.

Spotkanie zgromadziło publiczność zainteresowaną przecięciem świata sztuki, nowych technologii i krytycznej teorii. Rozmowie towarzyszyła dyskusja wokół procesów twórczych, roli AI w praktykach artystycznych oraz przyszłości współpracy między artystami a systemami technologicznymi.

Wydarzenie zostało zrealizowane dzięki wsparciu Instytut Adama Mickiewicza w ramach programu Networks.


@future_fragments_project
@mistbook
Ray JH Chang (張睿紘)
@mickiewicz_institute

Publikacje FF: I'll Be Your Mirror i Future Fragments Frame


Tegoroczną edycję Future Fragments zamykamy publikacją I'll Be Your Mirror — refleksyjnym eseistycznym studium o technologii jako współczesnym zwierciadle. Książka, inspirowana słowami Lou Reeda, bada, w jaki sposób technologia nie tyle uwodzi, co odsłania; jak obrazy tworzone przez kamery, algorytmy i systemy sztucznej inteligencji stają się nową formą patrzenia, działającą niezależnie od ludzkiego oka.

To opowieść o przeobrażającej się ekonomii wizualności — od technicznych obrazów Flussera, przez operacyjne obrazy Farockiego, po metaboliczne systemy opisane przez Kate Crawford. W świecie, w którym widzenie przenosi się z człowieka na maszyny, technologia staje się lustrem ujawniającym to, kim jesteśmy: nasze pragnienia, lęki, ślepe punkty.

I'll Be Your Mirror to także refleksja o relacyjnej naturze sztucznej inteligencji, o ontologii rzeczy, o cieniu, jaki rozwój technologiczny rzuca na kwestie władzy, nadzoru i mimetycznej rywalizacji. Książka składa fragmenty współczesnej myśli w jeden obraz — lustro, które nie ma duszy, a jednak pomaga nam zobaczyć siebie na nowo.

POBIERZ PDF I'll Be Your Mirror TUTAJ

Publikacja Future Fragments Frame zawiera streszczenia wykładów zaprezentowanych w ramach programu Future Fragments w roku 2025. Teksty wydestylował i skondensował Michał Wisniewski.

→POBIERZ PDF Future Fragments Frame TUTAJ

Letters & Spirit. New Typography

Kup książkę

Letters & Spirit to książka badawczo-artystyczna analizująca, jak typografia przekształca się w epoce interfejsów, algorytmów i sztucznej inteligencji.

Publikacja czerpie inspirację koncepcyjną z Nowej typografii Jana Tschicholda. Niemal sto lat po jej wydaniu projekt proponuje ponowną refleksję nad tym, czym dziś mogłaby być „nowa typografia”. Jeśli Tschichold odpowiadał na przemysłową nowoczesność lat 20., Letters & Spirit odpowiada na kapitalizm platformowy, systemy algorytmiczne i generatywną AI. Pytanie powraca z nową intensywnością: w jaki sposób forma powinna reagować na swój moment technologiczny?

Książka wychodzi od prostego założenia: co dzieje się ze znaczeniem, gdy decyzje projektowe są coraz częściej delegowane systemom? Jeśli każda forma jest decyzją, a każda decyzja jest formą władzy, typografia przestaje być jedynie układem wizualnym, staje się polem politycznym, poznawczym i etycznym.

Poruszając się między esejem, studium przypadku i eksperymentem wizualnym, publikacja łączy badania teoretyczne z eksploracją typograficzną, traktując stronę jednocześnie jako argument i interfejs. Litery nie są neutralnymi nośnikami treści, są aktywnymi elementami szerszego kulturowego metabolizmu.

Wykraczając poza pierwotną koncepcję, Letters & Spirit zawiera zaproszone kontrybucje projektantów i myślicieli reflektujących nad swoją relacją ze współczesnymi narzędziami oraz estetyką post-AI. Integruje również odniesienia archiwalne i notatki badawcze, czyniąc proces myślenia widocznym zamiast ukrytego.

Na poziomie formalnym książka eksperymentuje ze strukturą, hierarchią i czasem czytania, podważając odziedziczone konwencje układu i autorstwa. Typografia nie pełni tu roli ilustracji –jest metodą.

Rozwijany poprzez międzynarodowe wykłady, warsztaty i wizyty badawcze, projekt funkcjonuje zarówno jako publikacja, jak i platforma dialogu. Nie powraca nostalgicznie do modernizmu ani nie przyjmuje bezkrytycznie przyspieszenia technologicznego. Proponuje natomiast współczesne odczytanie odpowiedzialności typograficznej w epoce zautomatyzowanej produkcji formy.

Projekt Letters and Spirit. New Typography zrealizowano w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej.

Debata, Kolektywne umysły, współdzielone światy

Końcowa debata, w której uczestniczą Patricia Reed, Niels Shrader, Noviki, Jakub Depczyński i Krzysztof Pijarski, splatając ich perspektywy z motywami filmów prezentowanych podczas Noorderlicht Biennial – Machine Entanglements (5–6 września 2025). Pokazy te obejmują eksperymentalne produkcje podejmujące tematy regeneracji, oporu, lokalnych praktyk oraz wyobrażonej historii relacji człowieka z naturą i technologią.

Patricia Reed podkreśla etyczne i ekologiczne wyzwania związane ze sztuczną inteligencją, śledząc, jak systemy technologiczne współewoluują z procesami naturalnymi.
Niels Shrader analizuje materialność infrastruktury uczenia maszynowego i jej wpływ na środowisko, odwołując się do własnych projektów dotyczących centrów danych i zjawisk atmosferycznych. Depczyński i Pijarski poszerzają dyskusję refleksjami na temat praktyki artystycznej, polityki oraz zmieniających się granic między ludzką a maszynową sprawczością.

Przyszłość odzyskiwania materiałów

Future Salvage to tygodniowy warsztat organizowany przez DesignInquiry w Amsterdamie, goszczący Future Fragments — organizujących serię paneli, warsztatów i eksperymentów poświęconych technologii, odzyskowi oraz spekulatywnemu projektowaniu. Podczas tego tygodniowego spotkania Future Fragments wprowadza własne inicjatywy i warsztaty — spotkania, które rozwijają i pogłębiają tematy związane z przetwarzaniem współczesnych technologii, materiałów i idei. W przestrzeni Grafische Werkplaats uczestnicy wspólnie badają, w jaki sposób można je przekształcać i ponownie włączać w wyobrażenia przyszłości, które chcemy współtworzyć.

W tym kontekście technologia odgrywa kluczową rolę – jako medium analizy, rekonstrukcji i innowacji. Umożliwia tworzenie nowych form przetwarzania materiałów, cyfrowe mapowanie zasobów porzuconych, ale też wspieranie procesów partycypacyjnych, które pozwalają społecznościom współdecydować o tym, co warto odzyskać. Technologie cyfrowe, czujniki środowiskowe, narzędzia AI czy platformy open-source mogą pomóc nie tylko w praktycznym odzyskiwaniu materiałów i przestrzeni, ale też w redefinicji wartości – tego, co „niepotrzebne” może zyskać nowe życie dzięki wiedzy, współpracy i wyobraźni.

Future Salvage To spotkanie ludzi ciekawych, współtwórczych, gotowych zagubić się i odnaleźć w procesie zbiorczego myślenia i działania. Wspólnie poszukamy, co warto ocalić, przekształcić i współdzielić w imię przyszłości.

więcej informacji: futuresalvage.designinquiry.net

Błękitny kwiat w krainie technologii

Gościnne spotkanie projektu Future Fragments podczas Fotofestiwalu w Łodzi.
Punktem wyjścia do dyskusji jest interdyscyplinarny projekt Sen Maszyny duetu artystyczno-projektanckiego Noviki oraz inspirowane Radiem Ruiny Sztuki Wojciecha Bruszewskiego Post-Radio reżysera, producenta filmowego oraz badacza i twórcy AI Jacka Nagłowskiego

Rozmawiają: Ada Florentyna Pawlak – antropolożka technologii, prawniczka i historyczka sztuki; Krzysztof Pijarski – artysta wizualny, badacz kultury współczesnej i współzałożyciel Laboratorium Narracji Wizualnych przy Szkole Filmowej w Łodzi, wykładowca Uniwersytetu SWPS; Jacek Nagłowski – vnLab / Łódź Film School; oraz Marcin Nowicki – Noviki.

Więcej: fotofestiwal.com